Ποιοί κινδυνεύουν να χάσουν τα ακίνητα τους

Διακόσιες χιλιάδες ακίνητα θα αρχίσουν να περιέρχονται στην κυριότητα του Δημοσίου από το 2015, καθώς δεν έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο. Πρόκειται για τα λεγόμενα ακίνητα «αγνώστου ιδιοκτήτη», η κτηματογράφηση των οποίων ξεκίνησε την περίοδο 1997-1999 σε 340 περιοχές σε όλη την Ελλάδα.

Παράλληλα, όπως αναφέρουν Τα Νέα Σαββατοκύριακο, από τις 7 Ιουλίου ξεκινά η υποβολή δηλώσεων για τη νέα φάση κτηματογράφησης για περιοχές σε Κοζάνη, Αργολίδα και Αρκαδία.Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, από το φθινόπωρο θα ξεκινήσουν τα προγράμματα κτηματογράφησης για περιοχές των Τρικάλων και της Πέλλας.

Όπως προβλέπεται από το νόμο, όσα ακίνητα δεν δηλωθούν εγκαίρως στο Κτηματολόγιο -η συνολική προθεσμία είναι 12 χρόνια από την ίδρυση Κτηματολογικού Γραφείου στην περιοχή για τους ιδιοκτήτες που κατοικούν στην Ελλάδα και 14 για τους κατοίκους εξωτερικού για τα παλαιά προγράμματα- θα περιέρχονται στο Δημόσιο.Οι ιδιοκτήτες μπορούν να προσφύγουν δικαστικά, αλλά μόνο για να διεκδικήσουν χρηματική αποζημίωση κι όχι να επανακτήσουν το ακίνητο. Για τα προγράμματα κτηματογράφησης που ξεκίνησαν από το 2008 και εντεύθεν η χρονική προθεσμία για τις δηλώσεις είναι πέντε χρόνια για τους κατοίκους εσωτερικού και επτά χρόνια για όσους ζουν μόνιμα εκτός Ελλάδας.

Θερμοπληξία απο τα εκκαθαριστικά

Σε περιπέτειες μπαίνουν ξανά από τον επόμενο μήνα πάνω από 5 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων καθώς έως το τέλος του έτους θα πρέπει να βάζουν κάθε μήνα το χέρι στην τσέπη προκειμένου να πληρώσουν τον νέο Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων αλλά και τον συμπληρωματικό φόρο.  Η εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ και του συμπληρωματικού φόρου θα γίνει στο τέλος του μήνα και τις πρώτες μέρες του Ιουλίου οι φορολογούμενοι θα πρέπει να αναμένουν τα ηλεκτρονικά «ραβασάκια» για τον φόρο που θα πρέπει να πληρώσουν για τα ακίνητά τους.  Τα εκκαθαριστικά θα εκδοθούν ηλεκτρονικά και θα αναρτηθούν στον λογαριασμό των φορολογουμένων στο Taxisnet, ενώ παράλληλα η Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων θα αποστείλει e-mail στους ιδιοκτήτες ακίνητων με το οποίο θα τους ενημερώνει για την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ.

Στην εφορία το χαράτσι της ΔΕΗ

Η εφορία αναλαμβάνει πλέον να εισπράξει το χαράτσι που δεν πληρώθηκε με τους λογαριασμούς της ΔΕΗ.Υπολογίζεται πως οι οφειλέτες για το 2013 αγγίζουν το ένα εκατομμύριο, ενώ το ληξιπρόθεσμο ποσό εκτιμάται ότι ανέρχεται περίπου στο μισό δισ. ευρώ.

Η ΔΕΗ εκτελώντας υπουργική απόφαση του τέως υπουργού Οικονομικών κ Στουρνάρα θα στείλει όλα τα στοιχεία με τους υπόχρεους που δεν πλήρωσαν το χαράτσι με τους λογαριασμούς της ΔΕΗ. Η εφορία στη συνέχεια θα στείλει ηλεκτρονικά ειδοποιητήρια μέσω email στους υπόχρεους και θα πρέπει να μπούν στο taxisnet ώστε να πάρουν την ταυτότητα οφειλής και να απευθυνθούν σε οποιαδήποτε τράπεζα ώστε να το πληρώσουν.

Σύμφωνα με πληροφορίες τα πρώτα ηλεκτρονικά ειδοποιητήρια θα αρχίσουν να στέλνονται από τον Σεπτέμβριο και θα δίνουν περιθώριο ενός μήνα για την εξόφληση της οφειλής χωρίς πρόστιμο και από εκεί και πέρα θα αρχίζουν οι προσαυξήσεις.

Οι οφειλέτες μπορούν να ζητήσουν την εξόφληση του ποσού σε 12 μήνες, κάνοντας αίτηση για να μπουν στην πάγια ρύθμιση, ωστόσο οι δυσκολίες που αναμένεται να αντιμετωπίσουν είναι δεδομένες καθώς ήδη θα τρέχει και το νέο χαράτσι το οποίος πληρώνεται σε έξι δόσεις.

Πως το Δημόσιο αρπάζει τα ακίνητα των μικροϊδιοκτητών

Κάθε χρόνο το κράτος παίρνει με τους φόρους το 1% της αξίας του ακινήτου! Αν μάλιστα προστεθούν και οι φορολογίες στην μεταβίβαση καθώς και εκείνες που προέρχονται απο άλλους φορείς τότε  εκτιμαται ότι σε 30-35 χρόνια , ο ιδιοκτήτης έχει "χάσει" το ακίνητο του. Σύμφωνα με υπολογισμούς , σήμερα , το σύνολο των φόρων και των τελών αντιστοιχούν περίπου στο 1% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Ειδικά για τη νέα κλίμακα φορολόγησης των μισθωμάτων, η μέση ετήσια φορολογική επιβάρυνση από τη μίσθωση των ακινήτων αντιστοιχεί στο 0,6% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου . Επίσης , ο  Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ),  κατά μέσον όρο ισοδυναμεί με το 0,3% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.

Σημειώνεται ότι , οι αλλεπάλληλες αυξήσεις των φόρων στα ακίνητα και τα καύσιμα που επιβλήθηκαν τα τελευταία χρόνια ανέβασαν κατακόρυφα τη φορολογική επιβάρυνση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων κατατάσσοντας τη χώρας μας πέμπτη μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. όσον αφορά στους φόρους στα ακίνητα και όγδοη όσον αφορά στα καύσιμα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat η Ελλάδα εμφανίζει την τρίτη υψηλότερη αύξηση στην Ε.Ε. στη φορολογική επιβάρυνση δηλαδή στα φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ, καθώς από 32,4% του ΑΕΠ που ήταν το 2011 αυξήθηκαν σε 33,7% το 2012.

Τι ζητούν οι ιδιοκτήτες

Τα φλέγοντα ζητήματα της ιδιοκτησίας που πρέπει να επανεξετάσει άμεσα ο νέος υπουργός Οικονομικών κ. Γκίκας Χαρδούβελλης επισημαίνει με δήλωσή του ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ κ. Στράτος Παραδιάς.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση του ανασχηματισμού ο κ. Παραδιάς υπογράμμισε ότι το υπουργείο Οικονομικών οφείλει να εξετάσει τα βασικά και επείγοντα αιτήματα της ΠΟΜΙΔΑ, τα κυριότερα από τα οποία είναι τα εξής:

- Ρητή φοροαπαλλαγή της ιδιοκατοίκησης κύριας και δευτερεύουσας κατοικίας

- Επαναφορά της δυνατότητας εκχώρησης ανείσπρακτων μισθωμάτων.

-Κατάργηση του συμπληρωματικού φόρου του ΕΝΦΙΑ.

-Μείωση στο 50% της φορολογητέας αξίας των ξενοίκιαστων ακινήτων.

-Δικαίωμα πληρωμής φόρων με μονομερή εκχώρηση ακινήτων στο Δημόσιο.

-Αποποινικοποίηση της αντικειμενικής αδυναμίας καταβολής του ΕΝΦΙΑ.

Αναφορικά με την κατάργηση της φοροαπαλλαγής για την ιδιοκατοίκηση της κύριας κατοικίας το υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία υποστηρίζει ότι «η απαλλαγή αυτή προβλέπεται ρητά στο νόμο ως προς τα εισοδήματα του 2013. Προκύπτει, επίσης, σαφώς ερμηνευτικά και από το νέο Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος ως  προς τα εισοδήματα που αποκτώνται από 1ης Ιανουαρίου του 2014 και εξής».

Θέση της ΠΟΜΙΔΑ είναι ότι το υπουργείο Οικονομικών οφείλει να αφήσει κατά μέρος τις «ερμηνείες» και να ξεκαθαρίσει το θεσμικό πλαίσιο για τη φορολογία ακινήτων, ειδικά για το φόρο ιδιοκατοίκησης και τη φορολογική μεταχείριση των ανείσπρακτων μισθωμάτων.

Η πραγματικότητα είναι ότι η κατάργηση της φοροαπαλλαγής για την ιδιοκατοίκηση της κύριας κατοικίας και της διαδικασίας εκχώρησης ανείσπρακτων μισθωμάτων στο Δημόσιο είναι οι δύο από τις τρεις εξοντωτικές ρυθμίσεις που ψηφίστηκαν χωρίς κανένα ουσιαστικό διάλογο το καλοκαίρι του 2013, με το νόμο 4172/2013, δηλαδή το νέο Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (η τρίτη είναι η επιβολή φόρου «υπεραξίας» στους καταματωμένους πωλητές ακινήτων).

Με την κατάργηση της δυνατότητας εκχώρησης, όπως κατήγγειλε δημόσια κατ’ επανάληψη η ΠΟΜΙΔΑ, και στο ετήσιο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο, τα καταρρακωμένα μισθώματα, που φορολογούνται πλέον από το πρώτο ευρώ, δεν θα μπορεί πλέον να εκχωρούνται στο Δημόσιο όταν δεν εισπράττονται, με αποτέλεσμα να οδηγούνται ιδιοκτήτες και ενοικιαστές σε αναγκαστικές διαδικασίες εξώσεων για να μην πληρωθούν φόροι για ανύπαρκτα εισοδήματα!

«Οι συνθήκες αυτές, σε συνδυασμό με την ποινικοποίηση των οφειλών προς το Δημόσιο για ποσά άνω των 5.000 ευρώ, δημιουργούν εφιαλτικές προοπτικές για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων που αντιμετωπίζουν το φάσμα, αρχικά των κατασχέσεων και στη συνέχεια της φυλάκισης χωρίς πραγματικά να διαθέτουν καμία δυνατότητα αντίδρασης. Οι ιδιοκτήτες δεν έχουν εισοδήματα ούτε μπορούν να εκποιήσουν περιουσιακά τους στοιχεία για να πληρώσουν τους φόρους, επειδή οι ίδιοι αυτοί φόροι απομακρύνουν τους αγοραστές και δεν μπορούν ούτε καν να απαλλαγούν από αυτά, εκχωρώντας τα στο Δημόσιο έναντι τρεχουσών και μελλοντικών οφειλών», τονίζει ο κ. Παραδιάς.

Απόφαση του ΣτΕ κλονίζει τις αντικειμενικές αξίες

Παράνομη έκρινε το Συμβούλιο της Επικρατείας την υπουργική απόφαση που προσδιόριζε το ύψος του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας  (ΦΑΠ) φυσικών προσώπων κατά τη διετία 2012-2013 στην περιοχή της Νέας Μάκρης, ενώ κρίθηκε νόμιμος για το έτος 2011. Η υπόθεση παραπέμφθηκε για οριστική κρίση στην 7μελή σύνθεση του Δικαστηρίου.

Οι Σύμβουλοι Επικρατείας στην απόφασή τους αναφέρουν  ότι «ο προσδιορισμός της αξίας των οικοπέδων στην επίδικη περιοχή στηρίχθηκε σε συγκριτικό στοιχείο αναγόμενο στο έτος 2010, με αποτέλεσμα ο καθορισμός της αξίας των αυτών ακινήτων κατά την 1.1.2012 και 1.1.2013 να είναι πλασματικός, αφού ερείδεται επί ανεπίκαιρου για τα έτη αυτά συγκριτικού στοιχείου».

Και αυτό, γιατί η επίμαχη υπουργική απόφαση για τον προσδιορισμό της κατώτερης τιμής της αξίας των οικοπέδων για τα έτη 2011-2013, έλαβε υπόψη της συγκριτικά στοιχεία μόνο του έτους 2010 και όχι των επομένων δύο ετών (2012-2013), όπως απαιτεί η νομοθεσία. Άλλωστε ο νόμος 3842/2010 προβλέπει ρητά ότι για την επιβολή του ΦΑΠ, όπου  δεν εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού του, λαμβάνεται υπόψη η αξία που έχουν τα ακίνητα -σύμφωνα με επίκαιρα συγκριτικά στοιχεία- κατά την 1ηΙανουαρίου του έτους φορολογίας τους.

Κάτοικοι της Ν. Μάκρης προσέφυγαν στο ΣΤΕ ζητώντας να ακυρωθεί η επίμαχη υπουργική απόφαση ως αντίθετη στην συνταγματική αρχή της ισότητας, αλλά και σε άλλες Συνταγματικές διατάξεις (αντίθετη στα άρθρα 24, 43, κ.λπ. του Συντάγματος).

Οι σύμβουλοι Επικρατείας απέρριψαν όλους τους ισχυρισμούς των κατοίκων ως αβάσιμους, αλλά δέχθηκαν ότι «ο προσδιορισμός της αξίας των οικοπέδων στην επίδικη περιοχή στηρίχθηκε σε συγκριτικό στοιχείο αναγόμενο στο έτος 2010, με αποτέλεσμα ο καθορισμός της αξίας των αυτών ακινήτων κατά την 1.1.2012 και 1.1.2013 να είναι πλασματικός, αφού ερείδεται επί ανεπίκαιρου για τα έτη αυτά συγκριτικού στοιχείου».

Τι ισχύει για ανείσπρακτα νοίκια και εκπτώσεις

Για τις περιπτώσεις ενοικίων που αποδεδειγμένα δεν εισπράχθηκαν, η νομοθεσία δίνει το δικαίωμα στους ιδιοκτήτες να μη φορολογηθούν για τα ποσά αυτά, εφόσον εκχωρήσουν την απαίτησή τους στο Δημόσιο. Η εκχώρηση του δικαιώματος είσπραξης των ενοικίων στο Δημόσιο μπορεί να γίνει με μια απλή έγγραφη δήλωση του ιδιοκτήτη στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. μέσα στο οικονομικό έτος που τα εισοδήματα αυτά φορολογούνται. Συνεπώς για ανείσπρακτα ενοίκια του έτους 2013, η έγγραφη δήλωση για την εκχώρηση της είσπραξής τους στο Δημόσιο μπορεί να γίνει φέτος, πριν την υποβολή του εντύπου Ε2 και της φορολογικής δήλωσης Ε1. Με την έγγραφη δήλωση πρέπει να παραδοθούν στον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. τα αποδεικτικά της εκχωρούμενης απαίτησης.

Στην περίπτωση της εκχώρησης του δικαιώματος είσπραξης των ενοικίων στο Δημόσιο, ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να αναγράψει κανονικά στο έντυπο Ε2 τα στοιχεία του ακινήτου για το οποίο έγινε η εκχώρηση των ενοικίων. Στο πεδίο «ονοματεπώνυμο ενοικιαστή» θα πρέπει να αναγράψει τη φράση «εκχώρηση δικαιώματος στο Δημόσιο». Στα πεδία που ζητείται η αναγραφή ποσών ενοικίων δεν πρέπει να αναγράψει τίποτα. Τα μόνα επιπλέον στοιχεία που πρέπει να δηλώσει στο Ε2 είναι οι μήνες εκμίσθωσης μέσα στο 2013 και ο ΑΦΜ του ενοικιαστή.

Μπορεί να καταργήθηκε η έκπτωση φόρου για το ενοίκιο κύριας κατοικίας ή των παιδιών που σπουδάζουν σε άλλη πόλη όμως οι φορολογούμενοι είναι υποχρεωμένοι να δηλώσουν αναλυτικά στοιχεία για τα ενοίκια που πληρώνουν. Οι κωδικοί στους οποίους καταγράφεται το ενοίκιο που καταβλήθηκε το 2013 για την κύρια κατοικία ή για το ενοίκιο των παιδιών που σπουδάζουν έχουν μεταφερθεί στον πίνακα 6 του εντύπου Ε1.

Εκπτώσεις

Από το ακαθάριστο εισόδημα από ακίνητα εκπίπτουν:

- Ποσοστό 5% για αποσβέσεις σε οικοδομές οι οποίες χρησιμοποιούνται ως κατοικίες, οικοτροφεία, σχολεία, φροντιστήρια, αίθουσες κινηματογράφων ή θεάτρων, ξενοδοχεία, νοσοκομεία ή κλινικές και ποσοστό 3% για οικοδομές οι οποίες χρησιμοποιούνται για άλλες χρήσεις.

- Ποσοστό μέχρι 40% για ασφάλιστρα κατά του κινδύνου της πυρκαγιάς ή άλλων κινδύνων, για δικαστικές δαπάνες και για αμοιβή δικηγόρου για δίκες μισθωτικών διαφορών ή διαφορών μεταξύ ιδιοκτητών και διαχειριστών ιδιοκτησίας κατ' ορόφους.

Αν οι δαπάνες παραγράφους αφορούν κοινόχρηστους χώρους του ακινήτου, επιμερίζονται αναλόγως στους συνιδιοκτήτες του.