Πως το Δημόσιο αρπάζει τα ακίνητα των μικροϊδιοκτητών

Κάθε χρόνο το κράτος παίρνει με τους φόρους το 1% της αξίας του ακινήτου! Αν μάλιστα προστεθούν και οι φορολογίες στην μεταβίβαση καθώς και εκείνες που προέρχονται απο άλλους φορείς τότε  εκτιμαται ότι σε 30-35 χρόνια , ο ιδιοκτήτης έχει "χάσει" το ακίνητο του. Σύμφωνα με υπολογισμούς , σήμερα , το σύνολο των φόρων και των τελών αντιστοιχούν περίπου στο 1% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Ειδικά για τη νέα κλίμακα φορολόγησης των μισθωμάτων, η μέση ετήσια φορολογική επιβάρυνση από τη μίσθωση των ακινήτων αντιστοιχεί στο 0,6% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου . Επίσης , ο  Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ),  κατά μέσον όρο ισοδυναμεί με το 0,3% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.

Σημειώνεται ότι , οι αλλεπάλληλες αυξήσεις των φόρων στα ακίνητα και τα καύσιμα που επιβλήθηκαν τα τελευταία χρόνια ανέβασαν κατακόρυφα τη φορολογική επιβάρυνση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων κατατάσσοντας τη χώρας μας πέμπτη μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. όσον αφορά στους φόρους στα ακίνητα και όγδοη όσον αφορά στα καύσιμα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat η Ελλάδα εμφανίζει την τρίτη υψηλότερη αύξηση στην Ε.Ε. στη φορολογική επιβάρυνση δηλαδή στα φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ, καθώς από 32,4% του ΑΕΠ που ήταν το 2011 αυξήθηκαν σε 33,7% το 2012.

Τι ζητούν οι ιδιοκτήτες

Τα φλέγοντα ζητήματα της ιδιοκτησίας που πρέπει να επανεξετάσει άμεσα ο νέος υπουργός Οικονομικών κ. Γκίκας Χαρδούβελλης επισημαίνει με δήλωσή του ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ κ. Στράτος Παραδιάς.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση του ανασχηματισμού ο κ. Παραδιάς υπογράμμισε ότι το υπουργείο Οικονομικών οφείλει να εξετάσει τα βασικά και επείγοντα αιτήματα της ΠΟΜΙΔΑ, τα κυριότερα από τα οποία είναι τα εξής:

- Ρητή φοροαπαλλαγή της ιδιοκατοίκησης κύριας και δευτερεύουσας κατοικίας

- Επαναφορά της δυνατότητας εκχώρησης ανείσπρακτων μισθωμάτων.

-Κατάργηση του συμπληρωματικού φόρου του ΕΝΦΙΑ.

-Μείωση στο 50% της φορολογητέας αξίας των ξενοίκιαστων ακινήτων.

-Δικαίωμα πληρωμής φόρων με μονομερή εκχώρηση ακινήτων στο Δημόσιο.

-Αποποινικοποίηση της αντικειμενικής αδυναμίας καταβολής του ΕΝΦΙΑ.

Αναφορικά με την κατάργηση της φοροαπαλλαγής για την ιδιοκατοίκηση της κύριας κατοικίας το υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία υποστηρίζει ότι «η απαλλαγή αυτή προβλέπεται ρητά στο νόμο ως προς τα εισοδήματα του 2013. Προκύπτει, επίσης, σαφώς ερμηνευτικά και από το νέο Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος ως  προς τα εισοδήματα που αποκτώνται από 1ης Ιανουαρίου του 2014 και εξής».

Θέση της ΠΟΜΙΔΑ είναι ότι το υπουργείο Οικονομικών οφείλει να αφήσει κατά μέρος τις «ερμηνείες» και να ξεκαθαρίσει το θεσμικό πλαίσιο για τη φορολογία ακινήτων, ειδικά για το φόρο ιδιοκατοίκησης και τη φορολογική μεταχείριση των ανείσπρακτων μισθωμάτων.

Η πραγματικότητα είναι ότι η κατάργηση της φοροαπαλλαγής για την ιδιοκατοίκηση της κύριας κατοικίας και της διαδικασίας εκχώρησης ανείσπρακτων μισθωμάτων στο Δημόσιο είναι οι δύο από τις τρεις εξοντωτικές ρυθμίσεις που ψηφίστηκαν χωρίς κανένα ουσιαστικό διάλογο το καλοκαίρι του 2013, με το νόμο 4172/2013, δηλαδή το νέο Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (η τρίτη είναι η επιβολή φόρου «υπεραξίας» στους καταματωμένους πωλητές ακινήτων).

Με την κατάργηση της δυνατότητας εκχώρησης, όπως κατήγγειλε δημόσια κατ’ επανάληψη η ΠΟΜΙΔΑ, και στο ετήσιο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο, τα καταρρακωμένα μισθώματα, που φορολογούνται πλέον από το πρώτο ευρώ, δεν θα μπορεί πλέον να εκχωρούνται στο Δημόσιο όταν δεν εισπράττονται, με αποτέλεσμα να οδηγούνται ιδιοκτήτες και ενοικιαστές σε αναγκαστικές διαδικασίες εξώσεων για να μην πληρωθούν φόροι για ανύπαρκτα εισοδήματα!

«Οι συνθήκες αυτές, σε συνδυασμό με την ποινικοποίηση των οφειλών προς το Δημόσιο για ποσά άνω των 5.000 ευρώ, δημιουργούν εφιαλτικές προοπτικές για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων που αντιμετωπίζουν το φάσμα, αρχικά των κατασχέσεων και στη συνέχεια της φυλάκισης χωρίς πραγματικά να διαθέτουν καμία δυνατότητα αντίδρασης. Οι ιδιοκτήτες δεν έχουν εισοδήματα ούτε μπορούν να εκποιήσουν περιουσιακά τους στοιχεία για να πληρώσουν τους φόρους, επειδή οι ίδιοι αυτοί φόροι απομακρύνουν τους αγοραστές και δεν μπορούν ούτε καν να απαλλαγούν από αυτά, εκχωρώντας τα στο Δημόσιο έναντι τρεχουσών και μελλοντικών οφειλών», τονίζει ο κ. Παραδιάς.

Απόφαση του ΣτΕ κλονίζει τις αντικειμενικές αξίες

Παράνομη έκρινε το Συμβούλιο της Επικρατείας την υπουργική απόφαση που προσδιόριζε το ύψος του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας  (ΦΑΠ) φυσικών προσώπων κατά τη διετία 2012-2013 στην περιοχή της Νέας Μάκρης, ενώ κρίθηκε νόμιμος για το έτος 2011. Η υπόθεση παραπέμφθηκε για οριστική κρίση στην 7μελή σύνθεση του Δικαστηρίου.

Οι Σύμβουλοι Επικρατείας στην απόφασή τους αναφέρουν  ότι «ο προσδιορισμός της αξίας των οικοπέδων στην επίδικη περιοχή στηρίχθηκε σε συγκριτικό στοιχείο αναγόμενο στο έτος 2010, με αποτέλεσμα ο καθορισμός της αξίας των αυτών ακινήτων κατά την 1.1.2012 και 1.1.2013 να είναι πλασματικός, αφού ερείδεται επί ανεπίκαιρου για τα έτη αυτά συγκριτικού στοιχείου».

Και αυτό, γιατί η επίμαχη υπουργική απόφαση για τον προσδιορισμό της κατώτερης τιμής της αξίας των οικοπέδων για τα έτη 2011-2013, έλαβε υπόψη της συγκριτικά στοιχεία μόνο του έτους 2010 και όχι των επομένων δύο ετών (2012-2013), όπως απαιτεί η νομοθεσία. Άλλωστε ο νόμος 3842/2010 προβλέπει ρητά ότι για την επιβολή του ΦΑΠ, όπου  δεν εφαρμόζεται το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού του, λαμβάνεται υπόψη η αξία που έχουν τα ακίνητα -σύμφωνα με επίκαιρα συγκριτικά στοιχεία- κατά την 1ηΙανουαρίου του έτους φορολογίας τους.

Κάτοικοι της Ν. Μάκρης προσέφυγαν στο ΣΤΕ ζητώντας να ακυρωθεί η επίμαχη υπουργική απόφαση ως αντίθετη στην συνταγματική αρχή της ισότητας, αλλά και σε άλλες Συνταγματικές διατάξεις (αντίθετη στα άρθρα 24, 43, κ.λπ. του Συντάγματος).

Οι σύμβουλοι Επικρατείας απέρριψαν όλους τους ισχυρισμούς των κατοίκων ως αβάσιμους, αλλά δέχθηκαν ότι «ο προσδιορισμός της αξίας των οικοπέδων στην επίδικη περιοχή στηρίχθηκε σε συγκριτικό στοιχείο αναγόμενο στο έτος 2010, με αποτέλεσμα ο καθορισμός της αξίας των αυτών ακινήτων κατά την 1.1.2012 και 1.1.2013 να είναι πλασματικός, αφού ερείδεται επί ανεπίκαιρου για τα έτη αυτά συγκριτικού στοιχείου».

Τι ισχύει για ανείσπρακτα νοίκια και εκπτώσεις

Για τις περιπτώσεις ενοικίων που αποδεδειγμένα δεν εισπράχθηκαν, η νομοθεσία δίνει το δικαίωμα στους ιδιοκτήτες να μη φορολογηθούν για τα ποσά αυτά, εφόσον εκχωρήσουν την απαίτησή τους στο Δημόσιο. Η εκχώρηση του δικαιώματος είσπραξης των ενοικίων στο Δημόσιο μπορεί να γίνει με μια απλή έγγραφη δήλωση του ιδιοκτήτη στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. μέσα στο οικονομικό έτος που τα εισοδήματα αυτά φορολογούνται. Συνεπώς για ανείσπρακτα ενοίκια του έτους 2013, η έγγραφη δήλωση για την εκχώρηση της είσπραξής τους στο Δημόσιο μπορεί να γίνει φέτος, πριν την υποβολή του εντύπου Ε2 και της φορολογικής δήλωσης Ε1. Με την έγγραφη δήλωση πρέπει να παραδοθούν στον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. τα αποδεικτικά της εκχωρούμενης απαίτησης.

Στην περίπτωση της εκχώρησης του δικαιώματος είσπραξης των ενοικίων στο Δημόσιο, ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να αναγράψει κανονικά στο έντυπο Ε2 τα στοιχεία του ακινήτου για το οποίο έγινε η εκχώρηση των ενοικίων. Στο πεδίο «ονοματεπώνυμο ενοικιαστή» θα πρέπει να αναγράψει τη φράση «εκχώρηση δικαιώματος στο Δημόσιο». Στα πεδία που ζητείται η αναγραφή ποσών ενοικίων δεν πρέπει να αναγράψει τίποτα. Τα μόνα επιπλέον στοιχεία που πρέπει να δηλώσει στο Ε2 είναι οι μήνες εκμίσθωσης μέσα στο 2013 και ο ΑΦΜ του ενοικιαστή.

Μπορεί να καταργήθηκε η έκπτωση φόρου για το ενοίκιο κύριας κατοικίας ή των παιδιών που σπουδάζουν σε άλλη πόλη όμως οι φορολογούμενοι είναι υποχρεωμένοι να δηλώσουν αναλυτικά στοιχεία για τα ενοίκια που πληρώνουν. Οι κωδικοί στους οποίους καταγράφεται το ενοίκιο που καταβλήθηκε το 2013 για την κύρια κατοικία ή για το ενοίκιο των παιδιών που σπουδάζουν έχουν μεταφερθεί στον πίνακα 6 του εντύπου Ε1.

Εκπτώσεις

Από το ακαθάριστο εισόδημα από ακίνητα εκπίπτουν:

- Ποσοστό 5% για αποσβέσεις σε οικοδομές οι οποίες χρησιμοποιούνται ως κατοικίες, οικοτροφεία, σχολεία, φροντιστήρια, αίθουσες κινηματογράφων ή θεάτρων, ξενοδοχεία, νοσοκομεία ή κλινικές και ποσοστό 3% για οικοδομές οι οποίες χρησιμοποιούνται για άλλες χρήσεις.

- Ποσοστό μέχρι 40% για ασφάλιστρα κατά του κινδύνου της πυρκαγιάς ή άλλων κινδύνων, για δικαστικές δαπάνες και για αμοιβή δικηγόρου για δίκες μισθωτικών διαφορών ή διαφορών μεταξύ ιδιοκτητών και διαχειριστών ιδιοκτησίας κατ' ορόφους.

Αν οι δαπάνες παραγράφους αφορούν κοινόχρηστους χώρους του ακινήτου, επιμερίζονται αναλόγως στους συνιδιοκτήτες του.

Πως θα δηλώσετε τα ακίνητά σας στο έντυπο Ε2

Οι φορολογούμενοι που απέκτησαν το 2013 εισοδήματα από ακίνητα, ή έχουν παραχωρήσει δωρεάν κατοικία στα παιδιά τους ή τους γονείς τους ή διαθέτουν «κενά» ακίνητα θα πρέπει πριν την υποβολή του εντύπου Ε1 να συμπληρώσουν και να υποβάλουν το έντυπο Ε2 (αναλυτική κατάσταση μισθωμάτων από ακίνητα).

Στο έντυπο Ε2 πρέπει να δηλώσετε, ξεχωριστά για κάθε ακίνητό σας, τα ενοίκια που εισπράξατε σε περίπτωση εκμίσθωσης ή υπεκμίσθωσης καθώς και τα τεκμαρτά μισθώματα που προκύπτουν από τη δωρεάν παραχώρηση ακινήτων σε τρίτους ή την ιδιόχρηση. Τα ποσά που θα δηλώσετε στο Ε2, θα πρέπει στη συνέχεια να τα μεταφέρετε στους αντίστοιχους κωδικούς του πίνακα 4Ε του εντύπου Ε1.

Σε περίπτωση που έχετε προχωρήσει σε δωρεάν παραχώρηση της χρήσης κύριας κατοικίας έως 200 τ.μ. προς τα παιδιά σας ή προς τους γονείς σας δεν χρειάζεται να δηλώσετε τεκμαρτό εισόδημα στο Ε2 ούτε στο Ε1, καθώς το εισόδημα αυτό απαλλάσσεται από τη φορολογία. Θα πρέπει όμως να δηλώσετε στο Ε2 τα στοιχεία της κατοικίας.

Η συμπλήρωση του Ε2

- Στήλη 1: Αναγράφεται ο αύξων αριθμός του ακινήτου, για το οποίο δηλώνονται μισθώματα.

- Στήλη 2 «ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ»: Γράψτε τη διεύθυνση του ακινήτου. Εφόσον δηλώνεται κτίριο διατηρητέο, η λέξη αυτή πρέπει επίσης να αναγραφεί σε παρένθεση, κάτω από τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί για τη θέση του ακινήτου.

- Στήλη 3 «θέση». Δηλώνεται ο όροφος διαμερίσματος ή επαγγελματικής στέγης σε πολυκατοικία. Εφόσον δηλώνεται εδαφική έκταση, δηλαδή αγρός, αγροτεμάχιο, οικόπεδο κ.λπ., στη στήλη 3 πρέπει να αναγραφεί το 0.

- Στήλη 4 «χρήση». Δίνεται η πληροφορία για το είδος ή την κατηγορία του ακινήτου, ( «κατάστημα», «οικία», «αγρός», «αγροτεμάχιο», «οικόπεδο» κ.λπ.).

- Στήλη 5 «επιφάνεια»: Αναγράφεται ο αριθμός των τετραγωνικών μέτρων της επιφάνειας του ακινήτου. Η επιφάνεια γεωργικής έκτασης γράφεται σε τετραγωνικά μέτρα.

- Στήλη 18 «Αριθμός Παροχής Ρεύματος»: Γράφονται τα πρώτα εννέα ψηφία από τον «αριθμό παροχής ρεύματος», ο οποίος αναγράφεται σε κάθε λογαριασμό της ΔΕΗ καθώς επίσης και στον μετρητή κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος που διαθέτει το ακίνητο. Ακόμη και σε περίπτωση που δηλώνεται κάποιο κτίσμα που παρέμεινε κενό και έχει διακοπεί η ηλεκτροδότησή του, ο αριθμός παροχής ρεύματος πρέπει να δηλωθεί, καθώς το ακίνητο διαθέτει μετρητή κατανάλωσης ρεύματος, στον οποίος αναγράφεται ο συγκεκριμένος αριθμός. Εφόσον δηλώνεται ακίνητο που δεν έχει μετρητή κατανάλωσης ρεύματος, π.χ. αγροτεμάχιο, τότε στη στήλη 18 πρέπει να συμπληρωθεί ο εννιαψήφιος αριθμός 999999999.

- Στήλη 6 «ονοματεπώνυμο»: Δηλώνεται το όνομα και το επώνυμο του ενοικιαστή του ακινήτου. Εάν δηλώνεται διαμέρισμα, οικία, κατάστημα ή άλλης κατηγορίας κτίσμα που παρέμεινε κενό για μερικούς ή για όλους τους μήνες μέσα στο 2013, τότε στη στήλη 6 πρέπει να γραφτεί η λέξη «ΚΕΝΟ». Εάν το ακίνητο έχει παραχωρηθεί δωρεάν, τότε στη στήλη 6 πρέπει να αναγραφεί το ονοματεπώνυμο του προσώπου που χρησιμοποίησε το ακίνητο και να αναγραφεί σε παρένθεση η φράση «δωρεάν παραχώρηση». Εάν πρόκειται για δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας μέχρι 200 τ.μ. από τον γονέα στο παιδί ή από το παιδί στον γονέα, τότε, στη στήλη 6, κάτω από το ονοματεπώνυμο του προσώπου στο οποίο έχει παραχωρηθεί το ακίνητο δωρεάν πρέπει να αναγραφεί η φράση «δωρεάν παραχώρηση στον γιό μου» ή «δωρεάν παραχώρηση στην κόρη μου» ή «δωρεάν παραχώρηση στον πατέρα μου» ή «δωρεάν παραχώρηση στη μητέρα μου», κατά περίπτωση.

- Στήλη 7 «Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.)»: Δηλώνεται ο ΑΦΜ του «ενοικιαστή». Σε περίπτωση που δηλώνεται κενό ακίνητο, δεν πρέπει να αναγραφεί τίποτα.

- Στήλες 8 και 9: Γράφονται οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης της περιόδου κατά την οποία το ακίνητο ενοικιάσθηκε, παραχωρήθηκε δωρεάν, ιδιοχρησιμοποιήθηκε ή παρέμεινε κενό κατά τη διάρκεια του 2013.

- Στήλη 10 «ΜΗΝΕΣ»: Δηλώνεται ο αριθμός των μηνών του χρονικού διαστήματος κατά το οποίο το ακίνητο ενοικιάσθηκε, παραχωρήθηκε δωρεάν, ιδιοχρησιμοποιήθηκε ή παρέμεινε κενό κατά τη διάρκεια του 2013.

- Στήλη 11 «ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ Ή ΤΕΚΜΑΡΤΟ ΜΗΝΙΑΙΟ ΜΙΣΘΩΜΑ», αναγράφεται το ποσό του μηνιαίου ενοικίου που έλαβε ο ιδιοκτήτης του ακινήτου από τον ενοικιαστή, κατά τη διάρκεια του 2013. Εάν πρόκειται για δωρεάν παραχώρηση κτίσματος προς τρίτο (φίλο ή αδελφό) ή εάν πρόκειται για ιδιοχρησιμοποίηση κτίσματος, πρέπει να αναγραφεί ένα «τεκμαρτό» ποσό μηνιαίου μισθώματος, το οποίο προκύπτει κανονικά με πολλαπλασιασμό της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου με τον συντελεστή 3,5% και, στη συνέχεια, με διαίρεση του γινομένου που θα προκύψει δια τον αριθμό 12.

- Στήλη 12 «ποσοστό συνιδιοκτησίας», πρέπει να αναγραφεί μόνο ο αριθμός του ποσοστού συνιδιοκτησίας, χωρίς το σύμβολο %.

- Στήλη 13, αναγράφεται το ετήσιο ποσό εισοδήματος που αποκτήθηκε από εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση κατοικίας, Σε περίπτωση που δηλώνεται κατοικία μέχρι 200 τ.μ., της οποίας έχει παραχωρηθεί δωρεάν η χρήση από γονείς σε παιδιά ή από παιδιά σε γονείς δεν αναγράφεται τεκμαρτό εισόδημα.

Κενά ακίνητα

Στο E2 πρέπει να δηλώσετε και τα ακίνητά σας, τα οποία παρέμειναν «κενά» για τουλάχιστο 6 μήνες μέσα στο 2013. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να έχετε κρατήσει (για να προσκομίσετε στην εφορία αν σας ζητηθούν) αντίγραφα των λογαριασμών ρεύματος ή κοινοχρήστων ή άλλων λογαριασμών (τηλεφώνου, νερού κλπ), από τους οποίους προκύπτει ότι πράγματι τα ακίνητα ήταν «κενά».

Τι πρέπει να κάνουν οι έγγαμοι

Σε περίπτωση εγγάμων φορολογουμένων που και οι δύο είχαν το 2013 εισοδήματα από ακίνητα πρέπει να υποβληθούν δύο έντυπα Ε2, ένα από τον σύζυγο και ένα από τη σύζυγο. Εφόσον μόνο η σύζυγος είχε το 2013 εισοδήματα από ακίνητα, τα οποία ανήκουν στη δική της κυριότητα, έχει υποχρέωση υποβολής του εντύπου Ε2 είτε χρησιμοποιώντας τους δικούς της προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης στο Taxisnet είτε χρησιμοποιώντας τους κωδικούς του συζύγου της. Στην δεύτερη αυτή περίπτωση θα πρέπει να επιλέξει «Ε2 της συζύγου».

Φόρος από το πρώτο ευρώ στα εισοδήματα από ενοίκια

Από το πρώτο ευρώ θα φορολογηθούν φέτος τα εισοδήματα από ενοίκια που εισπράχθηκαν το 2013. Σε φόρο εισοδήματος υπόκειται μόνο το καθαρό εισόδημα που εισπράττει κάθε φορολογούμενος από εκμισθώσεις κατοικιών, οικοπέδων, κτιρίων επαγγελματικής στέγης, αγρών, αγροτεμαχίων και λοιπών εδαφικών εκτάσεων. Πιο συγκεκριμένα τα ενοίκια που εισπράχθηκαν εντός του 2013 θα φορολογηθούν φέτος αυτοτελώς ως εξής: 

- Τα πρώτα 12.000 ευρώ του ετησίου εισοδήματος από ενοίκια θα φορολογηθούν με συντελεστή 10%.

- Το τμήμα του ετησίου εισοδήματος από ενοίκια πάνω από τις 12.000 ευρώ θα φορολογηθεί με συντελεστή 33%.

Επί του φόρου από ενοίκια, θα επιβάλλεται και προκαταβολή φόρου για το επόμενο έτος η οποία θα υπολογίζεται με συντελεστή 55%. Επιπλέον, στα ποσά των ενοικίων θα επιβάλλεται και συμπληρωματικός φόρος 1,5% ή 3% ανάλογα με το είδος και το εμβαδόν του ακινήτου, καθώς και ειδική εισφορά αλληλεγγύης 1% - 4% η οποία επιβάλλεται σε όσους έχουν εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ.

Δεν θεωρούνται εισοδήματα από ακίνητα και δεν φορολογούνται:

- Το τεκμαρτό μίσθωμα από ιδιοκατοίκηση.

- Το τεκμαρτό εισόδημα που προκύπτει από τη δωρεάν παραχώρηση χρήσης κύριας κατοικίας μέχρι 200 τετραγωνικά μέτρα από τους γονείς προς τα παιδιά και αντιστρόφως. Το τεκμαρτό εισόδημα δεν θα αναγραφεί στο έντυπο Ε1 αλλά θα δηλωθεί στο έντυπο Ε2. Αυτό που θα πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι είναι ότι η κατοικία της οποίας γίνεται η παραχώρηση πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως κύρια και όχι ως δευτερεύουσα ή εξοχική.

Οι φορολογούμενοι που απέκτησαν το 2013 εισοδήματα από ακίνητα πρέπει να συμπληρώσουν το έντυπο Ε2, η υποβολή του οποίου προηγείται της υποβολής του εντύπου Ε1. Οι σύζυγοι υποβάλουν ξεχωριστά το έντυπο Ε2 ακόμη και στην περίπτωση που υπάρχει συνιδιοκτησία. Στο έντυπο Ε2 θα πρέπει να καταχωρηθούν όλα τα οικοδομημένα ακίνητα ανεξάρτητα αν αποκτά κανείς εισοδήματα από αυτά ή όχι. Αν κάποιο από τα ακίνητα ήταν κενό το 2013 πρέπει να περιληφθεί στο Ε2 στο οποίο δηλώνονται και τα δωρεάν παραχωρούμενα ακίνητα.

Τα 15 sos για τα τεκμήρια

Τουλάχιστον 15 σημεία της φορολογικής δήλωσης που αφορούν στα τεκμήρια των κατοικιών θα πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι προκειμένου το υπουργείο Οικονομικών να υπολογίσει σωστά τα τεκμαρτά ποσά που αντιστοιχούν στις κατοικίες σας.

Το τεκμήριο υπολογίζεται για κάθε κατοικία την οποία χρησιμοποίησε για τη διαμονή του ο φορολογούμενος, είτε αυτή ήταν ιδιόκτητη, είτε ενοικιαζόμενη είτε δωρεάν παραχωρημένη. Ειδικότερα:

1. Τα στοιχεία των κατοικιών συμπληρώνονται στον πίνακα 5.1 του Ε1. Στον πίνακα αυτό πρέπει να δηλώσετε ή απλά να επιβεβαιώσετε αναλυτικές πληροφορίες για τις κατοικίες που χρησιμοποιήσατε πέρυσι, είτε αυτές ήταν ιδιόκτητες είτε ενοικιαζόμενες είτε σάς παραχωρήθηκαν δωρεάν. Για να εμφανιστούν τα στοιχεία κάθε κατοικίας, όπως τα δηλώσατε πέρυσι, πρέπει να επιλέξετε το κίτρινο πλαίσιο που βρίσκεται δίπλα από τη σχετική ένδειξη και να «κλικάρετε» πάνω σ' αυτό. Δηλαδή εάν θέλετε να δείτε τα στοιχεία της κύριας κατοικίας θα πρέπει να «κλικάρετε» στο κίτρινο πλαίσιο που βρίσκεται δίπλα από την ένδειξη «κύρια κατοικία». Από τη στιγμή που δεν έχει αλλάξει τίποτα σε σύγκριση με πέρυσι δεν έχετε παρά να επιβεβαιώσετε ότι πρόκειται για την κύρια κατοικία (να χαρακτηρίσετε δηλαδή το εμφανιζόμενο ακίνητο ως «κύρια κατοικία) και στη συνέχεια να επιλέξετε «μεταφορά στη δήλωση». Αντίστοιχη διαδικασία πρέπει να ακολουθήσετε και για τη δευτερεύουσα κατοικία σας ή για τις περισσότερες της μιας δευτερεύουσες κατοικίες σας.
Οδηγός για τα ακίνητα: Τα 15 SOS και οι λύσεις για τους φόρους

2. Αν εμφανίζονται δύο ακίνητα, εκ των οποίων το ένα έχει πωληθεί θα πρέπει να κάνετε διαγραφή του πωληθέντος ακινήτου.

3. Αν θέλετε να τροποποιήσετε τα στοιχεία κάποιας κατοικίας, θα πρέπει να επιλέξετε το κίτρινο πλαίσιο και στο παράθυρο που εμφανίζεται, αφού επιλέξετε την εγγραφή που θέλετε να τροποποιήσετε, θα πρέπει να κάνετε διαγραφή της εγγραφής και στη συνέχεια εισαγωγή νέας εγγραφής με τα σωστά στοιχεία. Αφού ολοκληρώσετε τις ενέργειές σας, πρέπει να επιλέξετε «μεταφορά στη δήλωση».
Οδηγός για τα ακίνητα: Τα 15 SOS και οι λύσεις για τους φόρους

4. Αν πρέπει να διαγράψετε μια κατοικία, επειδή το 2013 δεν διαμένατε πλέον σ' αυτήν θα επιλέξετε το κίτρινο πλαίσιο και στο παράθυρο που θα εμφανιστεί θα αποχαρακτηρίσετε το ακίνητο που θέλετε να διαγράψετε (θα σβήσετε το σημείο το οποίο είναι γραμμένο πάνω στο τετραγωνίδιο χαρακτηρισμού του ακινήτου).

5. Για να καταχωρήσετε τα στοιχεία μιας νέας κατοικίας την οποία χρησιμοποιήσατε το 2013 θα πρέπει να επιλέξετε το κίτρινο πλαίσιο και στο παράθυρο που θα εμφανιστεί να επιλέξετε «εισαγωγή νέου ακινήτου». Κατόπιν, να πληκτρολογήσετε τα στοιχεία του νέου ακινήτου, να το χαρακτηρίσετε και να επιλέξετε «μεταφορά στη δήλωση».

6. Αν μέσα στο 2013 αλλάξατε κύρια κατοικία πρέπει να εισάγετε τα στοιχεία της άλλης κατοικίας, να την χαρακτηρίσετε, να την καταχωρήσετε και στο τέλος να επιλέξετε «μεταφορά στη δήλωση».

7. Αν δίπλα από την ένδειξη «κύρια κατοικία» έχετε επιλέξει το κίτρινο πλαίσιο αλλά δεν εμφανίζονται τα στοιχεία της κατοικίας που θέλετε να δηλώσετε, τότε θα πρέπει να αναγράψετε εξαρχής όλα τα ζητούμενα στοιχεία, στη συνέχεια να χαρακτηρίσετε την κατοικία ως «κύρια», να την καταχωρήσετε και τέλος να επιλέξετε τη «μεταφορά στη δήλωση».

8. Για την ορθή συμπλήρωση των στοιχείων της κύριας κατοικίας θα πρέπει να γνωρίζετε τα ακόλουθα:

- Ένδειξη «κύρια κατοικία»: Γράψτε τη διεύθυνση της κατοικίας αυτής και τις υπόλοιπες τρεις οδούς που περικλείουν το τετράγωνο, σε κάθε περίπτωση. Εάν η κατοικία βρίσκεται σε περιοχή εκτός συστήματος αντικειμενικών αξιών, τότε στα στοιχεία της διεύθυνσης του ακινήτου πρέπει να γραφτεί μόνο ο νομός και ο δήμος ή η κοινότητα, κατά περίπτωση.

- Κωδικός 204: Γράψτε τον αριθμό παροχής ρεύματος και συγκεκριμένα τα εννέα πρώτα ψηφία χωρίς κενά. Αν το ακίνητο δεν έχει μετρητή κατανάλωσης για να ηλεκτροδοτείται πρέπει να συμπληρώσετε τον αριθμό 999999999.

- Εάν η κύρια κατοικία είναι μισθωμένη ή δωρεάν παραχωρημένη πρέπει να επιλέξετε τον κωδικό 203 που βρίσκεται κάτω από την ένδειξη «μισθωμένη κατοικία ή δωρεάν παραχωρημένη».

- Εάν η κύρια κατοικία είναι «μονοκατοικία» πρέπει να επιλέξετε και τον κωδικό 240 που βρίσκεται κάτω από τη σχετική ένδειξη.

- Ενδειξη «θέση-όροφος»: Γράψτε τον όροφο στον οποίο βρίσκεται η κατοικία π.χ. ισόγειο, 1ος κτλ.

- Κωδικός 211: Γράψτε την επιφάνεια των κύριων χώρων της κύριας κατοικίας . Πρέπει να αναγράφεται σε ακέραιο αριθμό τετραγωνικών μέτρων.

- Κωδικός 212: Γράψτε τη συνολική επιφάνεια των ιδιόκτητων ή μισθωμένων βοηθητικών χώρων (γκαράζ ή και αποθήκης) που είναι ανεξάρτητοι, π.χ. βρίσκονται στο υπόγειο ή στον ακάλυπτο χώρο της ίδιας οικοδομής.

- Δεν δηλώνεται η επιφάνεια του χώρου στάθμευσης σε πυλωτή.

- Σε περίπτωση μονοκατοικίας λαμβάνεται υπ' όψιν επιπλέον, αθροιστικά με την επιφάνεια των χώρων του γκαράζ και των αποθηκών, η τυχόν επιφάνεια των άλλων βοηθητικών χώρων, του λεβητοστασίου και του κλιμακοστασίου.

- Κωδικός 231: Εάν κατά τη διάρκεια του 2013 νομιμοποιήσατε αυθαίρετη αλλαγή χρήσης βοηθητικών χώρων (υπογείων, παταριών κ.τ.λ.) σε χώρους κύριας χρήσης, σύμφωνα με το ν. 4178/2013, πρέπει να αναγράψετε την επιφάνεια των χώρων αυτών.

- Κωδικοί 213- 214: Εφόσον η κατοικία είναι ιδιόκτητη, πρέπει να αναγράψετε το ποσοστό συνιδιοκτησίας του υπόχρεου και της συζύγου, αντίστοιχα. Εάν η κατοικία είναι μισθωμένη πρέπει να αναγράψετε το ποσοστό συμμετοχής καθενός συζύγου στη δαπάνη ενοικίου βάσει του μισθωτηρίου συμβολαίου. Σε κάθε περίπτωση πρέπει ο αριθμός που θα αναγραφεί να είναι ακέραιος.

- Κωδικός 215: Γράψτε τους μήνες ιδιοκατοίκησης ή μίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης, αν πρόκειται για μισθωμένη κατοικία, μέσα στο 2013.

- Κωδικό 216: Γράψτε την τιμή ζώνης ή την τιμή εκκίνησης ανά τετραγωνικό μέτρο που ισχύει στην περιοχή του ακινήτου, μόνο εφόσον η τιμή αυτή είναι από 2.800 ευρώ και άνω.

9. Αν δίπλα από την ένδειξη «πρώτη ή δεύτερη δευτερεύουσα κατοικία» δεν εμφανίζονται τα στοιχεία της κατοικίας που θέλετε να δηλώσετε, τότε θα πρέπει να αναγράψετε εξαρχής όλα τα στοιχεία, στη συνέχεια να χαρακτηρίσετε την κατοικία ως «πρώτη δευτερεύουσα» ή «δεύτερη δευτερεύουσα», κατά περίπτωση, να την καταχωρήσετε και τέλος να επιλέξετε τη «μεταφορά στη δήλωση».

10. Για τη δεύτερη δευτερεύουσα κατοικία, ο αριθμός παροχής ρεύματος πρέπει να δηλωθεί στον κωδικό 206, το εάν είναι μισθωμένη ή δωρεάν παραχωρημένη πρέπει να δηλωθεί στον κωδικό 209 και το εάν είναι μονοκατοικία πρέπει να αναγραφεί στον κωδικό 242. Τυχόν επιφάνειες βοηθητικών χώρων που μετατράπηκαν αυθαίρετα σε κύριους χώρους και νομιμοποιήθηκαν με το ν. 4178/2013 πρέπει να δηλωθούν στον κωδικό 233.

11. Σε κάθε περίπτωση εξοχικής κατοικίας πρέπει να δηλώσετε τον πραγματικό αριθμό μηνών που διαμείνατε το 2013. Αν δηλαδή διαμείνατε μόνο ένα μήνα σε εξοχική κατοικία (ιδιόκτητη, ενοικιαζόμενη ή δωρεάν παραχωρημένη) πρέπει να δηλώσετε τον αριθμό 1 στον κωδικό 222 ή 229 για τους «μήνες ιδιοκατοίκησης ή εκμίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης».

12. Οι κενές κατοικίες δεν συμπληρώνονται στον πίνακα 5.1 του εντύπου Ε1 αλλά στο έντυπο Ε2.

13. Εάν είστε φιλοξενούμενος στην κατοικία κάποιου συγγενή ή φίλου σας θα το δηλώσετε στον πίνακα 5.

14. Η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας μέχρι 200 τ.μ. από γονέα σε παιδί ή αντίστροφα δηλώνεται ως εξής:

- Αυτός που παραχώρησε την κατοικία τη δηλώνει μόνο στο Ε2 σαν «δωρεάν παραχώρηση».

- Αυτός που διέμεινε στην κατοικία τη δηλώνει στον πίνακα 5.1α επιλέγοντας τον κωδικό 203 (δωρεάν παραχωρημένη κατοικία).

15. Αν κάποια από τις κατοικίες σας δεν ηλεκτροδοτείτο το 2013 μετά από αίτηση διακοπής που είχατε καταθέσει στη ΔΕΗ θα πρέπει να δηλώσετε τον αριθμό παροχής ρεύματος. Αν το ακίνητό σας δεν έχει ηλεκτροδοτηθεί και δεν υπάρχει μετρητής κατανάλωσης θα συμπληρώσετε ως αριθμό παροχής τον εννεαψήφιο αριθμό 999999999.